Luces e sombras no diario

Notes, de Gayle Nicholson

Por Eli Ríos

Achegarse á lectura dun diario é complexo. Máis aínda se nos fala dunha enfermidade que, a día de hoxe, continúa roubándonos momentos coas compañeiras e amigas porque as quendas, para esta viaxe, non van pola toca, van pola leva.

No Diario da luz e a sombra a mesma diarista, María Victoria Moreno, convértese nesa personaxe literaria que proxecta unha forma de entender o mundo entre o íntimo e o público: a intimidade do monólogo que as demais escoitan... e debullan! Desde a primeira páxina! A autora vainos procurar e " obrigarnos" a participar porque estas liñas "O meu desexo sería que, xa feitas libro, caesen nas mans de persoas que padecen cancro que que lles servisen para coller azos" e " a quen non teña ningunha relación co cancro e lea este diario, quero dicirlle que é mortal- amólate, curioso lector-"(p.15). E entramos nese proceso de escrita (sen as regras tan estrictas como poden ter outros xéneros), nesa escusa de caracter aleatorio e inmediato que realiza o truco de maxia para transfomar o invisible en visible grazas á complicidade porque " o meu descubrimento é que, compartindo ledicias, todos os que entramos no reparto tocamos a máis" (p.89). Si, querida persoa lectora, "ledicias" porque o cancro de mama é unha enfermidade que afecta, neste caso, a unha muller, non a define. Así, a través das páxinas, coñecemos "a filla que calquera nai desexaría ter"(p. 103), a cadeliña Alma que comparte as súas dores, as cartas de Pedro Ferriol que lle chegan desde o outro lado do océano, etc Unha vida completa que a autora nos vai mostrando cómo mirar desde todos os prismas posibles: os días que se encontra mellor, os días que a dor a posúe, os días que ten que facer un esforzo inxente para dirixirse cara o seu traballo ou o día que descobre que un viño cos amigos cura moitos padecementos. Todos os anaquiños que acaen á perfección para formar o todo.

A luz é un elemento fundamental neste diario pero tamén hai sombras. E para elas ten reservadas unha arma moi potente: o humor. O cotiá dos procesos médicos mostran unha beleza afectiva que nos sorprende (e axuda a relativizar moitas cousas). Coa mestría dunha fascinante narradora, nas primeiras páxinas descubrimos que na sala da quimioterapia "había un paisano que flipaba por min"(p.40) e queremos saber máis. O diario dosifica os tempos, as sombras e os soños de montar unha granxa de vacas desde as butacas do hospital. E a historia evolúe cos retallos daqueles que saben que " o cancro no é un regalo. É, falando claro, unha putada"(p.21)" e enceréllase coa imaxe no espello, coas lembranzas do pasado, coas promesas de futuro desde Cuba, coas aventuras dos seus alumnos ou descubrimentos como " agora vexo que fixen o ridículo preocupándome polo que podía ser e non foi"(p.74).

E, como non podía ser doutra forma, as luces e as sombras habitan un tempo presente no que "aínda pesa a fuxida de cerebros que tivo lugar nas pasadas décadas" (p. 115), no que "os homes son moi dados a sentirse ben cando coidan que son superiores ás mulleres"(p.41) ou ou no que as persoas levan "un abrigo deses de pel de bicho que antes foi vivo"(p.50).


E os tempos, as pausas, os encaixes narrativos, a intimidade, o cancro, as rúas, as persoas, a casa,..., van construíndo, a modiño, a imaxe completa: unha muller que comparte xenerosamente o "que eu descubrín porque xa pasei por esa situación"(p.26) e nos ofrece unha mensaxe de esperanza co desexo de "que vexamos tamén moitas cousas bonitas no camiño que aínda temos por diante..." (p.123) porque, como ela comenta, practicando o optimismo sensato sempre podemos encontrar as "posibles alternativas gozosas"(p.49) dentro dunha situación complicada. María Victoria Moreno é a mellor mostra.

María Victoria Moreno: Diario da luz e a sombra, Vigo, Xerais, 2004.

Luces e sombras no diario Luces e sombras no diario Reviewed by segadoras on 10:32:00 Rating: 5

Ningún comentario:

Con tecnoloxía de Blogger.